By Onur Yıldız 
20 Mayıs 2026 tarihinde ABD Başkanı Donald Trump’ın Pekin ziyareti sonrası gözler, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Çin lideri Xi Jinping arasındaki buluşmaya çevrildi. Ancak bu iki ziyareti kıyaslarken, sadece liderlerin sunduğu mesajlar değil, aynı zamanda Çin’in uyguladığı farklı protokol yaklaşımları da dikkat çekti. Karşılama törenlerinden askeri geçit seremonilerine, kullanılan diplomatik sembollere ve imzalanan anlaşmaların kapsamına kadar birçok detay, Pekin’in Washington ve Moskova ile olan ilişkilerinde stratejik farklılıklar sergiledi.
Çin devlet medyasının aktardığına göre, Putin ile Xi Jinping arasındaki görüşmeler Çarşamba günü başladı. Büyük Halk Salonu önünde karşılanan Putin, Xi Jinping ile el sıkıştı. Görüntülerde iki liderin kırmızı halıda yürüdüğü ve askeri bandonun iki ülkenin milli marşlarını çaldığı görüldü. Putin, görüşmelerin başlangıcında Rusya ile Çin arasındaki iş birliğinin “güçlü ve olumlu bir şekilde ilerlediğini” vurguladı. Xi Jinping ise ilişkilerini “sarsılmaz” olarak tanımladı ve zorluklara rağmen stratejik iş birliğini derinleştireceklerini ifade etti.
Orta Doğu’daki savaş konusuna da değinen Xi Jinping, çatışmaların yeniden başlamasının “doğru olmayacağını” belirterek kapsamlı bir ateşkes çağrısı yaptı. Xi, “Kapsamlı bir ateşkes son derece acildir. Çatışmaların yeniden başlaması daha da sakıncalıdır ve müzakerelerin sürdürülmesi özellikle önemlidir” dedi.
El Cezire muhabiri Katrina Yu, Putin’in ziyareti ile Trump’ın geçtiğimiz günlerdeki ziyaretinin oldukça farklı bir atmosfer taşıdığına dikkat çekti. Putin, Çin-Rusya dostluğunun 25. yılını kutlamak amacıyla Pekin’de bulunuyor. Yu, bu ziyaretin mevcut iş birliği ve koordinasyonu derinleştirmeye odaklandığını belirtti. Ayrıca, iki liderin Orta Doğu ve Ukrayna’daki gelişmeleri ele alacağı ve Xi Jinping’in Trump ile yaptığı son görüşmeden edindiği bilgilerle Putin’e bilgi vereceği öngörülüyor.
Pekin ziyaretinde Putin’e çok sayıda Rus iş insanı ve üst düzey hükümet yetkilisi eşlik ediyor. Kremlin, iki liderin ekonomi, turizm, eğitim ve enerji gibi alanlarda yaklaşık 40 farklı anlaşmaya imza atacağını duyurdu. Rusya, Ukrayna savaşı sonrasında Avrupa’ya doğalgaz satışlarındaki durma nedeniyle ciddi ekonomik sorunlar yaşıyor ve bu durum, Moskova’nın Çin pazarına olan ihtiyacını artırıyor.
Trump ve Putin’in Pekin ziyaretleri arasında 5 temel fark olduğu gözlemleniyor:
1. **Karşılayan İsimler**: Donald Trump’ı Çin Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng karşılarken, Vladimir Putin’i Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi karşıladı. İlk bakışta Han Zheng’in daha üst düzey bir pozisyonda olduğu düşünülse de, Wang Yi’nin dış politika ve stratejik koordinasyon konusundaki etkisi daha belirgindir.
2. **Tören ve Seremoniler**: Trump’ın karşılanma şekli ve seremoniler, Putin ile yapılan görüşmelere oranla daha farklıydı. Askeri geçitler ve gösteriler bakımından Putin’in ziyareti, daha geleneksel bir yaklaşım sergiledi.
3. **Diplomatik Mesajlar**: İki liderin verdiği mesajlar farklı bir üsluptaydı. Trump, ticaret ve ekonomik konulara odaklanırken, Putin ve Xi Jinping’in konuşmaları daha çok stratejik iş birliği ve güvenlik meseleleri üzerineydi.
4. **İmzalanan Anlaşmalar**: Trump dönemindeki anlaşmalar daha sınırlı kalırken, Putin’in ziyareti sırasında daha geniş kapsamlı anlaşmaların imzalanması bekleniyor.
5. **Ziyaretin Amacı**: Trump’ın ziyareti daha fazla ekonomik meseleler üzerineyken, Putin’in ziyareti ise Çin-Rusya ilişkilerini güçlendirmek ve stratejik iş birliğini derinleştirmek amacıyla gerçekleştirildi.
Bu farklılıklar, Çin’in uluslararası diplomasi bağlamındaki tutumunu ve stratejik ilişkilerini nasıl şekillendirdiğini gözler önüne seriyor.